Uprawianie sportu jest jednym z najpopularniejszych sposobów spędzania wolnego czasu. Szeroki wachlarz możliwości podejmowania aktywności fizycznej – czy to na obiektach sportowych, czy na łonie natury – sprawia, że każdy może znaleźć coś dla siebie. Obok sportów tradycyjnych prężnie rozwijają się także dyscypliny dla miłośników mocnych wrażeń – na ziemi, w wodzie i w powietrzu.

Nie sposób dokonać klasyfikacji różnych aktywności fizycznych, aby zaliczyć je do sportów ekstremalnych, opierając się wyłącznie na obiektywnym poziomie ryzyka z nimi związanego czy też trudności zadania sportowego. Jedną z propozycji, zasugerowaną przez prof. Andrzeja Matuszyka, jest rola relacji między zachowaniem człowieka (aktywnością sportową) a bodźcami z otoczenia, które na niego oddziałują. Zatem o sporcie ekstremalnym możemy mówić wówczas, gdy dana aktywność wiąże się z podwyższonym ryzykiem utraty zdrowia lub życia jednostki. Ekstremalna czy też ryzykowna aktywność fizyczna związana jest również z towarzyszącymi jej silnymi emocjami. Stąd też mierzenie się z wymaganiami samej dyscypliny sportu ekstremalnego oraz warunkami panującymi w otoczeniu zawodnika wiąże się z koniecznością posiadania nie tylko ponadprzeciętnych umiejętności fizycznych (np. perfekcyjne opanowanie umiejętności niezbędnych dla danej dyscypliny), ale też psychologicznych (np. kontrola emocji, długotrwała koncentracja na zadaniu). Zawodnicy uprawiający sporty ekstremalne konkurują przede wszystkim ze sobą, ze swoimi słabościami, przesuwając coraz dalej granice swoich możliwości. Tak więc aspekt rywalizacji obecnej w sporcie „tradycyjnym” ma tu nieco inny charakter.

Do sportów ekstremalnych zaliczane są między innymi:

  • B.A.S.E. jumping,
  • highlining,
  • skoki na bungee,
  • free diving,
  • canyoning,
  • parkour,
  • wspinaczka,
  • down hill.

KIM SĄ LUDZIE UPRAWIAJĄCY SPORTY EKSTREMALNE?

Najczęściej osobami podejmującymi ryzykowne aktywności są młodzi ludzie z nieco zamożniejszych społeczeństw. Sporty ekstremalne nierzadko ograniczają się do wąskiej grupy osób zajmujących się nimi na profesjonalnym poziomie. Można zatem założyć, że sporty te są na swój sposób elitarne – głównie dlatego, iż osoby podejmujące ryzykowne aktywności fizyczne przebywają w miejscach, do których przeciętny człowiek nie ma dostępu, oraz robią rzeczy, które wydają się niemożliwe do wykonania. Chęć robienia czegoś wyjątkowego, co jest nietuzinkowe i robi wrażenie na innych, może być jednym z powodów, dla którego ludzie angażują się w sporty ekstremalne. Inną pobudką jest chęć odreagowania napięcia związanego z wykonywaniem codziennych obowiązków oraz wyjście poza schemat. Konieczność szybkiego dostosowania się do panujących warunków jest swego rodzaju furtką do kreatywnego i szybkiego myślenia. Uprawianie sportów ekstremalnych to okazja do skupienia się tylko na sobie oraz na teraźniejszości, co pozwala oderwać się od powszednich spraw i problemów. Podejmowanie ryzykownych aktywności fizycznych może być również spowodowane chęcią poszukiwania nowych wyzwań, stawiania czoła sobie i niebezpieczeństwu – mierzenie własnych granic, balansowanie na krańcach możliwości oraz niebezpieczeństwa. To również pociąg do doświadczania silnych doznań, czyli oddziaływania silnych bodźców, takich jak duża prędkość. Dzięki wysiłkowi fizycznemu i psychicznemu mózg produkuje substancje, które wprowadzają człowieka w stan bliski euforii. Jest to tak zwany efekt endorfinowy, który jest potęgowany przez silne emocje towarzyszące sportom ekstremalnym (lęk lub euforia). Następstwem jest chęć doznawania silniejszych emocji, co powoduje uzależnienie od nich i poszukiwanie kolejnych wyzwań, czyli zwiększenie ryzyka podejmowanych działań (np. wspinaczka bez asekuracji). Co więcej, badania pokazują, że osoby poszukujące intensywnych i wymagających zaangażowania aktywności zdają się mieć niższy od przeciętnego poziom dopaminy. Oznacza to, że podejmowanie ryzyka może być sposobem na podwyższanie tego neuroprzekaźnika.

Aby przeczytać artykuł w wersji elektronicznej, musisz posiadać opłaconą prenumeratę w wersji PREMIUM lub PREMIUM+.

PRZEJDŹ DO PEŁNEJ WERSJI ARTYKUŁU

 Strona 0

ZOBACZ ARTYKUŁY O TEJ SAMEJ TEMATYCE

Rywalizacja sportowa jest prototypem wszelkiego współzawodnictwa pomiędzy ludźmi. Nasz gatunek walczył i ścigał się w różnych aspektach swojego bytu jeszcze długo przed antycznymi igrzyskami, które formalizowały taką rywalizację. Chociaż grywalizacja ma swoje korzenie w sporcie, to jednak nie sport, a przemysł komputerowy przeniósł ją na kolejny poziom. Badania nad grami komputerowymi pozwoliły lepiej zrozumieć ten fenomen. Jak je odnieść do sportu?

„KREATYWNY – TWORZĄCY COŚ NOWEGO LUB ORYGINALNEGO” Definicja kreatywności w piłce nożnej ma zdecydowanie szersze znaczenie niż to, które ma odniesienie do rzeczywistości, ale tej niesportowej. Rozmawiając o kreatywności w piłce nożnej, nasuwają się nam od razu skojarzenia z zawodnikami wybitnymi, umiejącymi jednym zagraniem przesądzić losy meczu, podać tak, jak nikt inny by tego nie zrobił.Nazwiska takie jak Ronaldinho, Messi, Zidane przychodzą nam na myśl jako najlepsze przykłady zawodników kreatywnych. Zawodnik kreatywny to esencja piłki nożnej....