Rodzaj aktywności na wczesnym etapie rozwoju nie jest bez znaczenia dla późniejszego zaangażowania w sport. Kiedy dzieci powinny się angażować w specjalistyczny trening, aby osiągnąć mistrzowski poziom kompetencji w wybranej dyscyplinie? Jak wpływa to na sportowe i pozasportowe osiągnięcia, a także radość i satysfakcję z uprawiania sportu?

W literaturze badawczej z zakresu rozwojowej psychologii sportu jednym z punktów spornych jest wczesna specjalizacja sportowa (ang. early sport specialization). Czy skupienie się wyłącznie na jednej dyscyplinie jest konieczne do uzyskania mistrzowskiego poziomu kompetencji sportowych?

Psychologowie, którzy popierają hipotezę wczesnej specjalizacji, uważają, że zaangażowanie i skupienie na wybranej dyscyplinie w młodym wieku daje przewagę nad specjalizacją w późniejszych latach życia. Przeciwnicy takiego postulatu twierdzą, że pociąga to za sobą mnóstwo nieodwracalnych, negatywnych skutków. W zamian proponują inne podejście, zwane wczesnym zróżnicowaniem prób sportowych (ang. early sport diversification). Według nich we wczesnym dzieciństwie młody człowiek powinien poznać jak największą liczbę gier i rodzajów aktywności fizycznej. Dopiero w wieku nastoletnim może zacząć się specjalizować w wybranej przez siebie dyscyplinie.

Współczesny sport stawia na wczesne wykrywanie oraz rozwój talentów wśród dzieci i młodzieży, przez co popiera również wczesną sportową specjalizację. Trenerzy, a czasem także rodzice, akceptują taki stan rzeczy. Szufladkuje się dzieci jako „wielkie talenty” albo „następcy gwiazd z przeszłości”. Presja jest olbrzymia już we wczesnych latach raczkującej dopiero kariery. Oczekiwania przerastają wielu młodych adeptów swoich dyscyplin. Mimo to badania pokazują, że specjalizacja sportowa dzieci zaczyna się coraz wcześniej. Parcie na wynik i sukces już w młodym wieku w wielu klubach nie jest wyjątkiem, ale normą. Niewiele osób zastanawia się nad ryzykiem i negatywnymi skutkami związanymi z wczesną specjalizacją.

Aby przeczytać artykuł w wersji elektronicznej, musisz posiadać opłaconą prenumeratę w wersji PREMIUM lub PREMIUM+.

PRZEJDŹ DO PEŁNEJ WERSJI ARTYKUŁU

 Strona 0

ZOBACZ ARTYKUŁY O TEJ SAMEJ TEMATYCE

Verba docent,exempla trahunt*

* Słowa uczą, przykłady pociągają

Sport ma moc zmieniania świata, inspirowania, moc jednoczenia ludzi. Robi to lepiej niż cokolwiek innego. […] Sport przemawia zrozumiałym językiem do młodych. Rozbudza nadzieje tam, gdzie kiedyś była jedynie rozpacz. Sport dużo skuteczniej przełamuje wszelkie bariery rasowe od rządu.

Nelson Mandela

Celem badań przeprowadzonych przez naukowców z Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie było określenie wpływu pięciotygodniowego treningu wytrzymałościowego na obniżenie kosztu energetycznego wysiłku wykonywanego na cykloergometrze. W badaniach obserwowano zmiany zależności między poborem tlenu a wzrostem wielkości generowanej mocy z uwzględnieniem podłoża fizjologicznego tych zmian na poziomie mięśniowym.