Jednym z najważniejszych aspektów w sporcie na wysokim poziom jest relacja pomiędzy trenerem i zawodnikiem, stanowi ona podstaw efektywnej pracy trenerskiej i zawodniczej.

Pozytywnie ukształtowana relacja wraz z zaangażowaniem obu stron może przyczynić się do wzrostu osobistego, a także pozwala na osiągnięcie określonego wyniku. Z przeprowadzonych badań wiadomo, że relacja ta pozwala skutecznie prognozować sukces sportowy, jest predykatorem satysfakcji z wykonania, a także zwiększa zaangażowanie w sport. Natomiast konflikty pomiędzy trenerem a sportowcem prowadzą do słabych rezultatów, a także są jedną z najczęstszych przyczyn porzucania danej dyscypliny sportu przez zawodnika. Nasuwa się zatem pytanie, jak tworzyć efektywną relację trener – zawodnik, tak aby była motywująca, wspierająca oraz pomagała osiągać sportowe cele? Jaka jest definicja tej relacji? Na te pytania odpowiadają psychologia sportu pozytywnego oraz liczne badania poświęcone budowaniu i umacnianiu więzi interpersonalnych pomiędzy trenerem a zawodnikiem.

Jak definiuje się relację trener – zawodnik?

Badacze zajmujący się tym aspektem (Jowett&Meek) mówią o sytuacji, w której uczucia, myśli, zachowania trenera oraz zawodnika są przyczynowo połączone. Dlatego mamy do czynienia z relacją, która składa się z 3C: Closeness (bliskość), Commitment (Zaangażowanie) i Complementarity (komplementarność zachowań). Pierwszy komponent dotyczy uczuć i odnosi się do emocjonalnej więzi relacji, drugi opisuje chęć wytrwania, uczestnictwa w niej, natomiast komplementarność to zgodność lub uzupełnianie się zachowań trenera i zawodnika. Autorzy podkreślają jeszcze dodatkowy element, jakim jest koorientacja, która mierzy poziom zbieżności i zrozumienia w relacji. Obejmuje ona elementy 3C, a więc występuje współzależność uczuć, myśli i zachowań.

Czy można wyróżnić poszczególne cechy pozytywnej relacji trener – zawodnik?

Artur Poczwardowski w swoim artykule wymienił cztery elementy, które charakteryzują dobrze funkcjonującą relację trener – zawodnik. Pierwszy z nich obejmował samodzielne działania na rzecz drugiej osoby, zainicjowane zarówno przez trenera, jak i zawodnika. Celem tych działań jest realizacja planów treningowych i startowych oraz zaspokajanie potrzeb psychicznych obu stron. Przykładem takich zachowań są: rzetelne przygotowywanie zadań treningowych i startowych, pomoc przy rozstawianiu sprzętu, wywiad z lekarzem co do postępów w rehabilitacji danej zawodniczki, telefonowanie do chorej zawodniczki, rozmowy z profesorami prowadzącymi zajęcia na uczelni. Powyższe działania dotyczącą zachowań i inicjatyw trenera na rzecz zawodnika, lecz podobne przykłady można też podawać w odwrotną stronę. Bardzo istotne są zachowania specjalnie ukierunkowane na budowanie i wzmacnianie dobrych stosunków z zawodniczkami, nie mające bezpośredniego wpływu na realizację zadań. W ten sposób przekazuje się zawodnikowi pośredni komunikat: „Jestem Twoim trenerem, możesz mi ufać. Zależy mi na Tobie jako osobie i Twoim dobru, bardziej niż wynika to z pełnionych funkcji w drużynie”.

[ . . . ]

Aby przeczytać artykuł w wersji elektronicznej, musisz posiadać opłaconą prenumeratę w wersji PREMIUM lub PREMIUM+.

PRZEJDŹ DO PEŁNEJ WERSJI ARTYKUŁU

 Strona 52  Strona 53  Strona 54  Strona 55

ZOBACZ ARTYKUŁY O TEJ SAMEJ TEMATYCE

„Trzeba zadbać o wszystkie kawałki układanki. Nie każdy będzie tym najlepszym, ale każdy może osiągnąć swój sukces. […] Metoda małych kroków to najlepszy sposób na to, aby cokolwiek osiągnąć”. Michael Jordan amerykański koszykarz

W ostatnim dziesięcioleciu granice pootwierały się na dobre, a Polska stała się atrakcyjnym miejscem do zawodowego uprawiania sportu. Zawodnicy z wielu stron świata, reprezentujący różne dyscypliny sportowe, coraz chętniej zaczęli tutaj migrować i szukać zatrudnienia w polskich klubach. Dzisiaj obcokrajowiec w składzie to dla trenerów nic nadzwyczajnego. W różnorodności tkwi wielki potencjał, ale trzeba umieć go wykorzystać. Zagraniczni zawodnicy stanowią bowiem dla trenera zarówno wielką szansę, jak i wielkie wyzwanie.