Wydolność fizyczna sportowca zależy od wielu czynników, takich jak odpowiednio zaplanowany trening, sposób żywienia czy skład ciała, w tym przede wszystkim proporcje między ilością tłuszczu i beztłuszczową masą ciała. Problemy z osiągnięciem właściwych proporcji składu ciała stały się przyczyną poszukiwania sposobów na wyeliminowanie zbędnych kilogramów, najlepiej w jak najkrótszym czasie. Rozwiązaniem wydaje się zastosowanie suplementów reklamowanych jako przyspieszających redukcję tkanki tłuszczowej.

Oczywiste jest, że istnieje silny związek między zawartością tkanki beztłuszczowej – w tym ilością tkanki mięśniowej oraz stopniem nawodnienia organizmu – a poziomem zużycia tlenu, pojemnością oddechową płuc czy ciśnieniem tętniczym krwi itp. Prócz tego, że wysoki poziom wydolności fizycznej stanowi podstawę sukcesów sportowych, dbałość o szczupłą sylwetkę, czyli o jak najmniejszą ilość tkanki tłuszczowej, wynika często ze specyfiki uprawianej dyscypliny sportowej, która narzuca konieczność utrzymania pewnych reżimów żywieniowych jako warunek osiągnięcia określonej masy ciała, umożliwiającej rywalizację w niższej kategorii wagowej (sporty walki, wioślarstwo, kajakarstwo). Dotyczy to także zawodników, a częściej zawodniczek uprawiających dyscypliny estetyczne, do których zalicza się: gimnastykę artystyczną, łyżwiarstwo figurowe czy taniec klasyczny, gdyż osoby te oceniane są nie tylko za poziom przygotowania technicznego, ale także za tzw. wrażenia artystyczne, które dotyczą gracji, elegancji ruchów oraz kształtów sylwetki.

Niestety, w praktyce okazuje się, że sportowcom bardzo trudno przez cały okres treningowy utrzymać masę ciała umożliwiającą start w niższej kategorii wagowej czy – w odniesieniu do dyscyplin artystycznych – taką, która zapewni im satysfakcjonującą punktację za „wrażenia wizualne”. Aby pozbyć się nadprogramowych kilogramów, sportowcy uciekają się do bardzo niefizjologicznych metod, takich jak krótkoterminowe głodówki, odwodnienie termiczne (seanse w saunie bez uzupełniania płynów) czy odwodnienie wysiłkowe (trening w nieprzepuszczającej powietrza odzieży). Takie postępowanie, mimo że może zapewnić ubytek kilogramów, nigdy nie pozostaje obojętne dla organizmu człowieka, a co najważniejsze, redukcja masy ciała nie ma tu związku z nieaktywną metabolicznie tkanką tłuszczową. Poza tym na skutek zwiększonego katabolizmu (rozpadu) białek oraz zaburzeń homeostazy zmniejsza się wydolność i wytrzymałość fizyczna. Co więcej, nawet krótkotrwała głodówka obniża natężenie spoczynkowej przemiany materii, przyczyniając się tym samym do wystąpienia efektu jo-jo po powrocie do zwyczajowego sposobu żywienia (nawet jeśli jest to dieta zapewniająca zrównoważony bilans energetyczny). Takie okresowe wahania masy i składu ciała sportowców, spowodowane zarówno szybkim przyrostem, jak i spadkiem masy, pogłębiają stan obniżenia wydolności fizycznej. Jeżeli zatem redukcja kilogramów będzie przeprowadzona w sposób nieracjonalny, to mimo że masa ciała umożliwi zawodnikowi rywalizację w niższej kategorii wagowej, zawsze startować on będzie z gorszymi możliwościami fizycznymi w porównaniu do okresu sprzed odchudzania. W rezultacie w Polsce, podobnie jak w wielu innych krajach europejskich, wśród zawodników wyczynowo uprawiających sport systematycznie rośnie popularność stosowania jednego lub nawet kilku dostępnych na rynku suplementów diety, działających według określonych mechanizmów:

  • hamowania apetytu i zwiększenia uczucia sytości,
  • przyspieszania termogenezy,
  • intensyfikacji utleniania tłuszczu lub węglowodanów,
  • ograniczenia wchłaniania tłuszczu z diety,
  • hamowania różnicowania adipocytów.

Aby przeczytać artykuł w wersji elektronicznej, musisz posiadać opłaconą prenumeratę w wersji PREMIUM lub PREMIUM+.

PRZEJDŹ DO PEŁNEJ WERSJI ARTYKUŁU

 Strona 0

ZOBACZ ARTYKUŁY O TEJ SAMEJ TEMATYCE

Środowisko sportowe często wymienia się jako jeden z czynników predysponujących do zachorowania na zaburzenia odżywiania. Najbardziej znane to anoreksja czy bulimia. Istnieje jednak wiele innych, nietypowych, niespecyficznych zaburzeń, takich jak ortoreksja czy permareksja. Ich skutki mogą być nieco inne, ale dla wszystkich dotkniętych nimi osób wspólna jest chorobliwa koncentracja na jedzeniu.

Pomiary kosztu energetycznego wysiłków fizycznych (m.in. marszowych i biegowych) dokonywane są na podstawie rejestracji wysiłkowej konsumpcji tlenu i stanowią istotny element oceny możliwości zawodników. Koszt energetyczny biegu uwarunkowany jest wieloma czynnikami, do których zaliczane są m.in.: wiek, płeć, temperatura i masa ciała, opory zewnętrzne powietrza, poziom wydolności aerobowej oraz skład poszczególnych typów włókien mięśniowych.