MAGAZYN TRENERA

Biegacze często wybierają trasy w parkach i miejskich lasach, nie zdając sobie sprawy z tego, że w takich miejscach są narażeni na ukąszenie kleszczy. Jak się więc przed nimi bronić? Jak ich uniknąć? Sprawdź, co warto wiedzieć o tych pasożytach, by łatwiej się przed nimi chronić.

Choć małe i niepozorne, mogą być śmiertelnie niebezpieczne. Mowa o kleszczach mogących wywołać bardzo poważne choroby, m.in.: boreliozę oraz kleszczowe zapalenie mózgu. Często na ich ukąszenia narażeni są biegacze i osoby uprawiające sport na świeżym powietrzu. Kleszcze należą do rodziny pajęczaków. Mierzą od jednego do kilku milimetrów długości. Naszą planetę zamieszkuje ponad 800 gatunków kleszczy, z czego w Polsce można spotkać 21 gatunków. Zamieszkują przede wszystkim tereny leśne, podmokłe, porośnięte wysoką trawą. Coraz częściej jednak notuje się ich obecność w obrębie miast (parki, prywatne posesje, ogrody) i terenów uprzemysłowionych. Zazwyczaj żerują na wysokości, która pozawala im bez problemu przemieścić się na ciało człowieka. Warto zaznaczyć, że kleszcze nie wspinają się powyżej wysokości 1-1,5 m.

Kleszcze namierzają swe ofiary za pomocą narządu Hallera znajdującego się na pierwszej parze odnóży. Ten biologiczny „radar” potrafi rozpoznać kilkadziesiąt różnych zapachów, w tym substancje zawarte w pocie, feromony oraz wydychany przez człowieka dwutlenek węgla. Kleszcze czują także wibracje, zmiany oświetlenia (czyli rzucany przez nas cień) oraz ciepło naszego ciała. Dzięki temu nie tylko potrafią się do nas przyczepić, gdy idziemy przez łąkę czy zarośla, ale też szukają najlepszego miejsca do ugryzienia: takiego, gdzie skóra jest cienka i dobrze ukrwiona (np. pod kolanem, w pachwinie, pod ramieniem czy u nasady włosów). Kleszcz wbija się w skórę za pomocą aparatu gębowego, który przypomina rurkę naszpikowaną kolcami, nachylonymi pod pewnym kątem, co utrudnia jej wyciągnięcie. Wydziela przy tym substancje znieczulające (dlatego nie czujemy jego ukąszenia) oraz hamujące krzepnięcie krwi. Po wbiciu się w skórę pozostaje w tym miejscu kilka dni (o ile nie zostanie zauważony), znacznie powiększając swoją objętość, a następnie odpada.

Wzmożona aktywność kleszczy

Zróżnicowana aktywność dzienna i sezonowa kleszczy zależy m.in. od zmian temperatury, wilgotności, nasłonecznienia i występowania żywicieli. Aktywność kleszczy podnosi wysoka temperatura i wysoka wilgotność powietrza. Łagodna zima oraz wilgotne lato sprzyjają wysokiej rozrodczości kleszczy i ich małej umieralności . Powoduje to spore zwiększenie tempa ich rozprzestrzeniania się i liczby na danym obszarze. Ponieważ zmiany klimatyczne sprawiają, że nasze zimy są coraz łagodniejsze i krótsze, liczba kleszczy z roku na rok się zwiększa. W Polsce kleszczowy sezon zaczyna się już w marcu i trwa do listopada, z małą przerwą na gorące miesiące letnie. Są dwa szczyty aktywności rocznej: maj-czerwiec i wrzesień-październik. Okres letni to również czas, kiedy wielu biegaczy wybiera na treningi ścieżki wśród łąk i leśne dukty. Z kolei aktywność dobowa przypada na godziny poranne od ok. 8.00-9.00 do 11.00-12.00 oraz popołudniowe: od 16.00-17.00 do zmroku. Gdy temperatura spada poniżej 4°C, kleszcze zapadają w letarg: chowają się w ściółce i przesypiają niekorzystne warunki.

Aby przeczytać artykuł w wersji elektronicznej, musisz posiadać opłaconą prenumeratę w wersji PREMIUM.

PRZEJDŹ DO PEŁNEJ WERSJI ARTYKUŁU

 Strona 31  Strona 32  Strona 33  Strona 34

ZOBACZ ARTYKUŁY O TEJ SAMEJ TEMATYCE

Mięsień czworogłowy pod wieloma względami jest naj. To największa grupa mięśniowa w ludzkim organizmie pod względem objętości, a jej trening stanowi najcięższą sesję siłową w tygodniu. Wystarczy uświadomić sobie, że ćwiczenia podstawowe ukierunkowane na stymulację tej partii angażują do pracy rekordową liczbę innych mięśni, a zakwasy występujące kilkadziesiąt godzin po treningu potrafią uprzykrzyć życie w stopniu nieporównywalnym z pozostałymi grupami mięśniowymi.

W piłce nożnej z punktu widzenia kibica najbardziej liczy się przeważnie to, jak akcje się kończą. Piłka ląduje w bramce, mija słupek o włos, uderza w spojenie lub zostaje chwycona przez bramkarza. To jednak wydarzenia widowiskowe i stosunkowo rzadkie w meczu futbolowym. Każda akcja musi się tymczasem jakoś zacząć – im dalej od pola karnego rywala się rodzi, tym więcej elementów należy zrealizować poprawnie, aby doprowadzić do momentu, który najbardziej interesuje fanów. Bardziej wyjątkowego przypadku niż rozpoczynanie...