MAGAZYN TRENERA

Dobra passa polskiego sportu trwa. Podczas mistrzostw świata w piłce ręcznej w Katarze polska reprezentacja osiągnęła wielki sukces. Brązowy medal dla nas wszystkich był jak zdobycie mistrzostwa świata, a mecz Polska-Hiszpania o miejsce na podium obejrzało w TVP ponad 5 mln widzów. Już czuję co się będzie działo w przyszłym roku, gdy w Polsce odbędą się mistrzostwa Europy w tej dyscyplinie – Men’s EHF Euro 2016. Szef Europejskiej Federacji Piłki Ręcznej podczas pobytu na mistrzostwach świata w Katarze pytany o organizację Men’s EHF Euro 2016 wielokrotnie podkreślał, iż jest przekonany, że polska federacja stanie na wysokości zadania i urządzi wspaniały turniej. Będzie to więc kolejna wielka impreza sportowa, która w ostatnich latach została zorganizowana w Polsce – w 2012 r. mistrzostwa Europy w piłce nożnej, a w 2014 r. mistrzostwa świata w piłce siatkowej. Wydaje się więc, że klimat do rozwoju sportu w naszym kraju, i to na najwyższym poziomie, jest odpowiedni.

Z drugiej jednak strony zauważalny jest wyraźny kryzys wychowania fizycznego w szkole, który objawia się m.in. mniej licznym uczestnictwem młodzieży w lekcjach i mniejszym zainteresowaniem szkolną ofertą zajęć ruchowych. Magazyn Trenera stara się zwracać szczególną uwagę na ten problem. Tym razem zastanawiamy się, czy wystawianie ocen w wychowaniu fizycznym jest w ogóle potrzebne. Co prawda, warunkuje ono prawidłowy przebieg procesu kształcenia, jednak idealnie byłoby, gdyby uczniowie rozumieli potrzebę własnego rozwoju, a nie uczyli się czy uczestniczyli w zajęciach jedynie dla stopni. To wielkie wyzwanie dla nauczycieli. Tym problemem zajął się Paweł Nowak, wskazując jak bardzo ważne jest indywidualne podejście. A dzięki ocenie uczeń powinien sobie uświadomić, jak daleko jest względem własnych możliwości. W ramach partnerskiego podejścia do prowadzenia zajęć, dobrą praktyką jest wspólne ustalanie oceny przez nauczyciela i ucznia. Doskonałym sposobem kształtowania odpowiedzialności za uczenie się i własny rozwój jest też wdrażanie uczniów do samokontroli i samooceny.

Prawdą jest, że wielu uczniów źle znosi kontrolowanie, wartości i porównywanie. Nie chodzi tylko o oceny wyrażanie stopniem, ale również o gesty, słowa, śmiech z nieporadności – to też może skutecznie zniechęcić dziecko do uczestnictwa w lekcji wychowania fizycznego. Należy więc o tym rozmawiać i zmieniać zasady tak, aby WF to była jedna z najbardziej lubianych lekcji w szkole. Wtedy możemy być spokojni o to, że w przyszłości wielkie imprezy sportowe nadal będą się odbywać w Polsce.

Z TRENERSKIEGO ŚWIATA

Ocenianie warunkuje prawidłowy przebieg procesu kształcenia, jednak idealnie byłoby, gdyby uczniowie mieli dystans do oceniania, a nie uczyli się czy uczestniczyli w zajęciach jedynie dla ocen – to wielkie wyzwanie dla nauczycieli.

W powszechnie dostępnych źródłach – literaturze psychologicznej, poradnikach oraz Internecie można znaleźć liczne artykuły ze wskazówkami dotyczącymi współpracy pomiędzy rodzicami, trenerem a zawodnikiem. Jest to triada, w której zaufanie, wsparcie oraz zrozumienie jest istotne w kontekście rozwoju umiejętności fizycznych oraz psychologicznych sportowca, zwłaszcza młodego.

Wielu trenerów zdaje sobie sprawę, jak ważną rolę odgrywa w zespole. Trener jest przewodnikiem, liderem, często siłą napędową, mózgiem drużyny. Ale czy ma on także świadomość, jak jego zachowanie, wypowiadane słowa czy mowa ciała mogą wpływać na zawodników? Czy ma odpowiedni warsztat, aby świadomie wpływać na zachowanie zawodnika, tak by nie tylko podnosił on swoje umiejętności w rywalizacji sportowej, ale także – a może przede wszystkim – doświadczał komfortu psychicznego?

WARSZTAT TRENERA

Mindfulness, czyli uważność, koncentracja na teraźniejszości, stopniowo zyskuje rzesze osób zainteresowanych samorozwojem oraz kierujących się potrzebą znalezienia swego rodzaju azylu przed coraz szybszym tempem życia i natłokiem obowiązków. Brzmi jak magia, ale nie ma z nią nic wspólnego.

Z Łukaszem Grelą, akademickim mistrzem świata w podnoszeniu ciężarów rozmawia Jakub Jelonek. Łukaszu, opowiedz na początku o Twoich ostatnich startach – mistrzostwach świata w Ałmatach i kwalifikacjach do nich.

Czym naprawdę w dzisiejszych czasach jest trening? Nie ten sportowy, ale taki, dzięki któremu utrzymujemy sprawność całego ciała, poprawę ogólnego samopoczucia. Panuje przeświadczenie, że najlepszy trening na siłę to trening na siłowni, a dla reszty osób słodki fitness. Czy tak jest w rzeczywistości?

Ćwiczy z nami Maciej Zieliński. Ośmiokrotny mistrz Polski, dwukrotny zdobywca Pucharu Polski i zawodnik dwa razy honorowany MVP polskiej ligi koszykówki. 

„Nigdy nie kończ biegu z myślą, że była to strata czasu”, powtarza Frank Pucher1, trener i selekcjoner ekstraklasy NCAA2, jednej z najważniejszych organizacji sportowych w USA, zajmującej się przygotowywaniem zawodów sportowych3. Pucher proponuje, by lekkoatleci – biegacze, trenujący w liceum, pamiętali o kilku ważnych zasadach.4

Kiedy Eric Berne w 1964 roku wydał przełomową dla swojego dorobku badawczego rozprawę pt. W co grają ludzie. Psychologia stosunków międzyludzkich, bynajmniej nie miał na myśli gier sportowych. Jednak stworzona przez niego koncepcja analizy transakcyjnej jest do dziś równie atrakcyjnym narzędziem w zarządzaniu relacjami ze sportowcem i z drużyną, co metodą w sporcie nieznaną lub zapomnianą. Warto się nad nią jednak pochylić.

Kolarstwo górskie w formule XC to wspaniałe trasy, walka ramię w ramię z przeciwnikami, wspaniała maszyna wyścigowa, ale również wiele godzin treningowych – nie tylko wytrzymałości, siły, itp., ale też techniki jazdy. Nie mając odpowiedniej techniki na rowerze, a będąc nawet nadzwyczajnie wytrenowanym zawodnikiem, nie zdziałamy dosłownie nic.

Programy treningowe dla tenisistów zawierają wiele uzupełniających się składowych, których przebieg, ale przede wszystkim efektywność są współzależne. Jeżeli w sztabie jest kilku profesjonalistów, praca każdego z nich wpływa bezpośrednio na innych, aby zatem osiągnąć założone cele, muszą oni wzajemnie się uzupełniać.

Skok w dal i trójskok wymagają treningu na każdym z czterech etapów składających się na oddanie skoku. Skok w dal obejmuje fazy: rozbiegu, odbicia, lotu i lądowania. Trójskok zawiera następujące fazy: rozbieg, trzy odbicia, lot i lądowanie. W obu tych dyscyplinach lekkoatletycznych najważniejsze jest dla zawodnika wyczucie rytmu, tzw. czucia prioreceptywnego. Zatem optymalne wykorzystanie energii kinestetycznej sportowca jest decydujące dla jakości oddanego skoku.

Z Dawidem Dominiczakiem, trenerem i prezesem Piłkarskiego Klubu Sportowego RACOT o warsztacie i relacjach trenera z zawodnikami rozmawia Sławomir Erkiert

MEDYCYNA W SPORCIE

Wiele osób związanych ze sportem od dawna podejrzewało, że stosowanie soku z czerwonych buraków pomaga sportowcom w osiąganiu lepszych rezultatów. Jednak przez wiele lat były to tylko przypuszczenia, które nie zawsze traktowano poważnie. Obecnie wiele badań naukowych potwierdza, że związki zawarte w burakach mogą dawać znaczne korzyści, obniżając np. koszt energetyczny wysiłku. Jako najbardziej wartościowy składnik wymienia się azotany, o których wiadomo, że mają właściwości ergogeniczne. Czy zatem warto więc...

Anemia to choroba powszechnie znana i najczęściej kojarzona z nieodpowiednim odżywianiem. Choć przyczyn anemii może być wiele – podobnie jak jej rodzajów, to wszystkie mają jednak wspólny efekt, jakim jest zbyt mała liczba czerwonych krwinek. U sportowców może przyczynić się do nagłych zasłabnięć, pojawiania się tzw. mroczków przed oczach oraz duszności.

PSYCHOLOGIA W SPORCIE

Dobrze jest, jeśli trener zaangażowany w sport dzieci i młodzieży uczy swoich podopiecznych mentalności zwycięzcy. Gorzej, jeśli robi to za wszelką cenę, bez poszanowania zasad zdrowej i sprawiedliwej rywalizacji, a także bez perspektywy długofalowego, harmonijnego rozwoju psychospołecznego młodego człowieka.

Mniej więcej rok przed rozpoczęciem Mistrzostw Europy w piłce nożnej organizowanych przez Polskę i Ukrainę ówczesny trener naszej reprezentacji, Franciszek Smuda, w wywiadzie dla magazynu „Coaching” (nr 6/2011) powiedział, że „75 procent futbolu to czysta psychologia”. Mimo tak dobitnego stwierdzenia nie zatrudniał wtedy w swoim sztabie psychologa sportowego, a z dalszej części wywiadu wynikało, że w jego opinii dobrym piłkarzom trening mentalny wcale nie jest potrzebny.

RYNEK

Wiosna to czas, w którym coraz więcej ludzi zaczyna biegać. W związku z tym wybór odpowiedniego obuwia jest bardzo istotny. Wydaje się to bardzo proste, jednak w praktyce tak nie jest. Obuwie odpowiednio dobrane do rodzaju naszej stopy pozwoli nam nie tylko uniknąć kontuzji, ale także sprawi, że bieganie stanie się przyjemniejsze.

PRAWO SPORTOWE

Z początkiem 2015 roku wprowadzono wiele zmian w zakresie przepisów Światowego Kodeksu Antydopingowego, które zostały uchwalone w listopadzie ubiegłego rok przez Światową Agencję Antydopingową (WADA). Ponadto Komisja do Zwalczania Dopingu w Sporcie (KdZDwS) w oparciu o znowelizowane przepisy przygotowała stosowne zmiany do Modelowych Reguł Antydopingowych i zaproponowała nowy system postępowania antydopingowego dla polskich związków sportowych.

ZDANIEM TRENERA

Od najdawniejszych czasów gry były nieodzowną częścią życia każdego człowieka. Gra dawała ludziom radość i przyjemność. Można sądzić, że konieczny jest powrót do korzeni sportu jako formy ruchu i rekreacji. Należy nadać mu nowe znaczenie, powracając do starego modelu wychowania młodzieży, dodając jej energii, kształcąc siłę, zręczność i zwinność, wyrabiając w niej odwagę oraz wytrzymałość.

WYWIAD MT

Ze Steve’em Feinbergiem, trenerem Speedball Fitnessu – który od kilku lat ekspansywnie rozwija się w amerykańskich klubach, a także na terenie całej Europy, Kanady i Ameryki Południowej – rozmawia Marta Chalimoniuk.

MT INFO

Były numer jeden światowego rankingu tenisowego ATP Hiszpan Juan Carlos Ferrero otworzył w Warszawie filię akademii tenisowej JC Ferrero Equelite. To trzeci taki ośrodek, pozostałe dwa działają w Hiszpanii i Chinach. Nowa akademia mieści się w wyremontowanym kompleksie sportowym WTS Orzeł przy ul. Podskarbińskiej na Grochowie, obok stadionu lekkoatletycznego KS Orzeł.

Wychowanie Fizyczne w szkole to nowa propozycja Magazynu Trenera – czasopisma skierowanego do nauczycieli WF. Nowoczesna szata graficzna, praktyczne informacje, porady, rozwiązania przygotowywane przez ekspertów i praktyków. Pierwsza edycja ukaże się już z kolejnym wydaniem Magazynu Trenera.

Tak powiedział kiedyś Louis van Gaal, znakomity trener. Kim jest Louis van Gaal? Dyktatorem, wizjonerem, jednym z najlepszych trenerów w historii europejskiej piłki nożnej, a może po prostu szaleńcem? Gdziekolwiek się pojawia, wzbudza kontrowersje. Holenderski komentator sportowy Maarten Meijer stworzył wnikliwe studium psychologiczne holenderskiego szkoleniowca.

Ginastica Natural to metoda treningowa, wywodząca się z Brazylii, której głównym założeniem jest rozwój siły, kondycji, wytrzymałości, równowagi i gibkości. Twórcą Ginastica Natural jest Alvaro Romano, który zaadaptował starożytne, nowoczesne i naturalne techniki rozwoju ciała i ducha dla potrzeb współczesnego człowieka w całkowicie niepowtarzalny sposób.

FELIETON

Jeden z najstarszych eksperymentów psychologicznych dotyczących sukcesu został przeprowadzony w latach 60. na Uniwersytecie Stanforda. Walter Mischel zaaranżował słynny eksperyment, znany u nas jako „test cukierka”. Użyto w nim popularnych w Stanach Zjednoczonych słodyczy przypominających słodkie gąbki albo pianki, stąd w literaturze anglojęzycznej termin „marshmallow test”.